مقدار متابولیت ها و پیشگویی خطر ابتلأ به دیابت

اندازه گیری مولکولهای کوچک  در خون می تواند به تشخیص افراد در معرض خطر ابتلا به دیابت نوع 2 یک دهه قبل ازبروز نشانه های این اختلال کمک کند. در گزارشی که بصورت آنلاین در مجله ی Nature Medicine منتشر شد، یک گروه تحقیقاتی از بیمارستان ماساچوست نشان دادند که اندازه گیری مقدار 5 اسید آمینه نه تنها می تواند افزایش خطر ابتلأ به دیابت در کل جمعیت را آشکار کند بلکه می تواند افرادی که دارای فاکتورهای خطر عمومی مثل چاقی هستند را از سایر افراد مجزا کند.

دکتر Thomas wang از مرکز تحقیقات قلب وعروق بیمارستان ماساچوست می گوید: یافته های این تحقیق دیدگاه جدیدی در مورد تغییرات مسیرهای متابولیکی در مراحل ابتدایی منجر به دیابت را به ما گشود، از سوی دیگر می توان با اندازه گیری این متابولیت ها در افراد خاص، افزایش خطر ابتلأ به دیابت را در مراحل بسیار ابتدایی نشان داد وبدین ترتیب می توان اقدامات پیشگیرانه ای برای جلوگیری از ابتلأ به دیابت در مورد این بیماران بکار گرفت.

دانشمندان با روش های جدید توانسته اند مقدار متابولیت ها – مولکولهای کوچکی که توسط فعالیت های متابولیکی تولید و وارد جریان خون می شوند- را اندازه گیری کنند و دیدگاه جامع تری نسبت به وضعیت متابولیکی افراد بدست آورند.

از آنجائیکه تشخیص دیابت نوع 2 زمانی انجام می شود که سالها از اختلالات ایجاد شده در بدن در متابولیسم گلوکز گذشته است ، تشخیص زود هنگام این اختلال در زمانی که می توان با تغییر شیوه ی زندگی از ادامه ی این اختلال جلوگیری نمود می تواند در کاهش شیوع و ابتلأ به بیماری نقش مهمی ایفا کند.

فاکتورهای خطر شناخته شده نظیر چاقی و افزایش مقدار قند خون غالباً مشخص کننده ی بروز دیابت هستند بنابراین شناسایی اولیه ی افراد در معرض خطر بسیار حیاتی است زیرا برای انجام اقدامات پیشگیرانه زمان بسیار اهمیت دارد. در برخی از تحقیقات قبلی افزایش برخی اسیدهای آمینه ی خاص در افراد چاق یا کسانی که مقاوم به انسولین هستند، گزارش شده است. اما در هیچ یک از مطالعات قبلی به بررسی افزایش این متابولیت ها و تأثیر آن ها بر ایجاد دیابت در افرادی که همکنون سلامتند، پرداخته نشده است.

در مطالعه ی اخیر دانشمندان به آنالیز داده های بدست آمده از افراد شرکت کننده در 2400 تحقیق که از سال 1991 تا 1995 انجام شده بود پرداختند. آنها به بررسی افراد شرکت کننده در این مطالعات به مدت 12 سال بعد از این تحقیقات پرداختند با استفاده از تهیه ی نمونه های خونی محققین به بررسی 61 متابولیت در 189 شرکت کننده که بعداً به دیابت مبتلا شدند  و 189 شرکت کننده ی دیگر ( که از نظر سن، جنسیت و خطر ابتلأ به دیابت مانند چاقی و میزان قندخون ناشتا مشابه بودند) اما هنوز به دیابت مبتلا نشده بودند، پرداختند.

آنالیز داده ها نشان داد که افزایش مقدار پنج اسید آمینه ی ایزولوسین ، لوسین، والین ، تیروزین و فنیل آلانین با افزایش ابتلأ افراد به دیابت نوع 2 در مراحل بعدی زندگی همراه است. برخی از این اسیدهای آمینه در مطالعه ی دیگری در افراد چاق یا مقاوم به انسولین نیز بالا گزارش شده بود. شواهد دیگری وجود دارد که دانشمندان بر اساس آن متقاعد شده اند که این متابولیت ها بروی تنظیم گلوکز تأثیر می گذارند. در مطالعه ی دیگری که توسط مرکز تغذیه وسرطان مالمو(Malmo) انجام شده، همین همراهی و افزایش میزان پنج اسید آمینه با ابتلأ به دیابت در آینده در بین 326 شرکت کننده گزارش گردید.

محققین متوجه شدند که اندازه گیری چندین متابولیت با هم بجای تنها یک  اسید آمینه ، پیش گویی خطر ابتلأ به دیابت را به حقیقت نزدیکتر می کند. بطور کلی، در افرادی که دارای فاکتورهای خطر عمومی در ابتلأ به دیابت نوع 2 هستند، میزان اسید آمینه (سه اسید آمینه ای که در آنها بیشترین قدرت پیشگویی را به دانشمندان داده است) 4 تا 5 برابر کسانی است که خطر ابتلأ به دیابت در آنها کمتر است.

به گفته ی دکتر Gerszten: برخی از دانشمندان معتقدند که این اسیدهای آمینه بطور غیر طبیعی سبب فعال شدن یک مسیر متابولیکی مهم دخیل در رشد سلول می شوند یا  تا حدی برای میتوکندری که تولید کننده ی انرژی سلول است سمی می باشند.

او می افزاید: از نظر کلینیکی ، ما نیازمندیم که بدانیم آیا این مارکرهایی که ما از میان داده های تنها 1000 نفر یافته ایم می تواند برای شناسایی افراد در معرض خطر موثر باشد؟ آیا این فاکتورها به اندازه کافی در پیشگویی ابتلأ به دیابت قدرت دارند که بتوانیم درمانهای پیشگیرانه و مداخلات شیوه ی زندگی را برای این افراد آغاز کنیم؟

با این حال دانشمندان هنوز به داده های بیشتری برای اطمینان از نقش این متابولیت ها در مکانیسم های منجر به دیابت و راههای توقف این مکانسیم ها نیازمند هستند.

منبع: www. sciencedaily.com